The New Silk Road

The New Silk Road

ในการทัศนศึกษาบนเส้นทางประวัติศาสตร์อย่าง ‘เส้นทางสายไหม’ แต่ละคนมีจุดมุ่งหมายในการท่องเที่ยวไม่เหมือนกัน บ้างก็ชอบที่จะไปแบบสบายๆ เพื่อไปพักผ่อน บ้างก็ต้องการบรรยากาศใหม่ๆ ได้ทำอะไรที่ท้าทาย บ้างก็ขอแค่ได้ไป ฉันคงอยู่ในกลุ่มสุดท้ายนั้น

China-Pakistan Border

China-Pakistan Border

การเดินทางไปประเทศปากีสถานนี้เกิดขึ้นจากความบังเอิญล้วนๆ (อีกแล้ว) แต่คราวนี้เราตกลงที่จะไปกับคนที่เราเคยเจอกันเพียงแค่ครั้งเดียว และเพื่อนของเขาอีกสองคนที่เราไม่เคยแม้แต่จะได้ยินเสียงเลยด้วยซ้ำ เขาบอกว่า เธอแค่จองตั๋วไปขอวีซ่ากับเอาตัวขึ้นเครื่องนะ อย่างอื่นไม่ต้องกังวล พวกเขาจัดการให้หมดแล้ว ทำไมฉันถึงบ้าตอบตกลงไปน่ะเหรอ? ฉันคิดว่าฉันจะมีโอกาสได้ไปประเทศอย่างปากีสถานอีกเมื่อไรกันถ้าฉันไม่ตอบตกลงไปกับพวกเขาในตอนนั้น

Left to Right : Karakoram Highway and An alpine postbox

Left to Right : Karakoram Highway and An alpine postbox

ปากีสถานเป็นประเทศที่เหมาะกับการไปเป็นหมู่คณะ และถ้าไม่ได้ไปเป็นทัวร์ก็อาจจะขอวีซ่าไม่ผ่าน อย่างน้อยควรจับตัวกันไปเป็นกลุ่มพอให้มันอุ่นใจ แล้วเช่ารถเล็กพร้อมคนขับและไกด์พาลุย เราเริ่มการเดินทางที่เมืองหลวง กรุงอิสลามาบัด ก่อนจะค่อยๆ ใช้เวลาขับรถขึ้นไปทางตอนเหนือของประเทศ จนถึงประเทศจีน และได้ผ่านเส้นทางสายไหมบนทางหลวงการาโกรัม (Karakoram Highway)

ตอนแรกส่วนตัวก็แอบคิดนะว่า โห... มีไกด์ไม่คูลเลย เพราะนี่เป็นครั้งแรกตั้งแต่อายุ 18 ที่ฉันตัดสินใจเดินทางโดยมีไกด์ทัวร์ ตลอดทางที่เราขึ้นเหนือ มีทหารตั้งด่านตรวจเป็นระยะๆ ค่อนข้างถี่ตลอด 12 ชั่วโมง วันแรกที่เรานั่งรถน่าจะโดนกันไปเกือบ 10 ด่าน มีหลับบ้างตื่นบ้าง แต่ทุกครั้งที่ตื่น สิ่งที่เรามองเห็นคือด่านตรวจที่มีคุณทหารถือปืนอาก้า โอ๊ะโอ... ไม่คูลก็ได้ถ้างั้น มีไกด์อุ่นใจกว่าจริงๆ

Attabad Lake

คุณลุงไกด์ของเราชื่อ Ashraf อายุประมาณ 70 ปี ตอบคำถามคล่องแคล่วและชอบร่ายยาวถึงประวัติศาสตร์ จนเราตั้งชื่อเล่นให้แกว่าคุณครูสังคม อัชราฟเล่าให้ฟังว่า การที่ทุกคนมีปืนก็เป็นผลมาจากสงครามในประเทศ แต่โดยรวมแล้วทางภาคเหนือจะสงบ ไม่ได้ตีกับใคร แต่ฉันก็ข้องใจว่าแล้วทำไมต้องถือปืนล่ะ? ลุงบอกว่า เมื่อก่อนตาลีบันมาบ่อยๆ บางทีมันก็มีโจรปล้น ซุ่มยิงตามหุบเขาก็มี ตอบตรงจัง แต่นอกจากจะพูดตรงแล้ว ข้อดีของลุงแกนั้นก็มีหลายอย่าง แกดูแลพวกเราอย่างกับลูก พอพวกเรากินเยอะก็สั่งให้ไปเดิน หรือแม้แต่สั่งให้พวกเราหยุดถ่ายรูป แกก็ทำมาแล้ว แต่ที่สำคัญที่สุดคงจะเป็นการที่ลุงเข้าใจความต้องการของเราในฐานะนักท่องเที่ยว และฉันโชคดีที่เพื่อนร่วมเดินทางใหม่ของฉันมีความสนใจคล้ายๆ กัน

ฉันเคยได้ยินชื่อเสียงเรียงนามของธรรมชาติในประเทศนี้มานาน แต่พอได้เห็นจริงบอกตรงๆ เลยว่าสวยเหลือเกิน สวยมากกว่าที่เคยคิดไว้ ปากีสถานให้ความรู้สึกคล้ายกับการอ่านหนังสือนิทานปรัมปรา "เดินข้ามสะพานนี้ไปแล้วเลี้ยวขวา เดินเท้าต่อไปอีก 12 วัน เธอก็จะเจอรัสเซีย" อันนี้ลุงอัชราฟบอกมา ฉันฟังยังแอบขำว่า เออ สงสัยเสน่ห์ของประเทศนี้จะอยู่ที่เรื่องเล่าปรัมปรานี่แหละ

Islamabad 

เบื่อนั่งรถเหรอ งั้นไปกินชาบ้านเพื่อน

อาจเป็นเพราะช่วงหลังฉันได้เดินทางแนวธรรมชาติเยอะไปหน่อย หลังจากสามวันแรกก็เลยเริ่มมีความรู้สึกเบื่อกับแบ็กดร็อปอันแสนอลังการ จนบางครั้งแอบคิดว่ามันก็คล้ายๆ กันหมด เราเลยเล่าให้ลุงอัชราฟฟัง สิ่งแรกที่ลุงทำคือพาเราไปบ้านเพื่อนเพื่อไปจิบน้ำชา บ้านของคนปากีสถานส่วนมากทำจากดิน เพราะอากาศค่อนข้างเอ็กซ์ตรีมพอสมควร ดินมีคุณสมบัติช่วยปรับอากาศได้ดี บ้านเพื่อนคุณลุงอยู่ในหุบเขาติดกับอัฟกานิสถาน ปลูกผลไม้ และมีลูกสาวทั้งหมดสามคน

Passu Cathedral

Passu Cathedral

เรานั่งอยู่บ้านเขาและใช้เวลาที่นั่นอย่างเพลิดเพลินจนกลายเป็นข้าวเที่ยง พวกเขานั่งดูพวกเรากินอย่างเอร็ดอร่อยโดยไม่พูดอะไรสักคำ จนกระทั่งเตรียมตัวจะกลับ ลูกสาวคนกลางเดินมาสะกิดฉันและบอกว่า มา เดี๋ยวฉันพาไปชมสวน ฉันก็ตกใจแล้วบอกว่าได้สิ ไหนๆ นำฉันไปเลย เธอบอกฉันว่าเธอชื่อ Meher เธอเป็นนักศึกษาปริญญาตรีด้าน Pakistani Studies ซึ่งฉันประหลาดใจเล็กน้อยที่เธอมีโอกาสได้เรียนสูง เพราะฉันคิดว่าประเทศแถบนี้ไม่มีค่านิยมให้ผู้หญิงร่ำเรียน เมเฮร์อยากให้ฉันนอนที่บ้านเธอต่ออีกสักคืน ฉันบอกเธอไปว่า ขอโทษจริงๆ ฉันนอนไม่ได้หรอก ฉันมีความจำเป็นจะต้องไปต่อ เพราะมากันหลายคน เธอทำหน้าเศร้าแล้วยื่นมือมาจดอีเมลให้ฉัน แล้วให้ฉันสัญญาว่าจะติดต่อกัน

ระหว่างเดินขึ้นรถ เสียดายอยู่นิดๆ ที่ไม่ได้คุยกับเธอนานกว่านั้น แต่เราก็ต้องทำเวลาและมุ่งหน้าขึ้นเหนือต่อไปเรื่อยๆ ภูมิทัศน์ก็มีความตระการตาขึ้นเรื่อยๆ ระหว่างทางก็เล่าให้เพื่อนของฉันฟังเรื่องเมเฮร์ และบอกกับพวกเขาว่าเมื่อฉันเจออินเทอร์เน็ตเมื่อไรจะอีเมลหาเธอ

Attabad Lake

Attabad Lake

วันเดียวกันนั้นก็ได้ค้นพบว่าทางเหนือของปากีสถานนั้นนับถืออิสลามก็จริง แต่เป็นอีกลัทธิที่พวกเราไม่ค่อยจะคุ้นเคยสักเท่าไร มันคือลัทธิ Ismile ซึ่งมีการถือปฏิบัติที่ต่างออกไป มันก็เลยตอบปัญหาอันข้องใจของฉันได้ว่าทำไมเมเฮร์ถึงมีโอกาสได้เรียนสูงถึงขั้นปริญญาตรี ขณะที่มองพระพุทธรูปโบราณที่แกะสลักอยู่บนภูเขาในประเทศอิสลามแห่งนี้ ฉันก็สรุปได้ว่าเรามักจะเหมารวมเป็นอุปาทานหมู่ว่าบางศาสนานั้นรุนแรงและไม่มีเหตุผล แต่ความจริงแล้วศาสนานั้นไม่ผิด มันอยู่ที่ตัวของแต่ละบุคคลเองต่างหาก

ตั้งแต่ที่ได้พบกับเมเฮร์ การเดินทางบนเส้นทางสายไหมของฉันก็เปลี่ยนทิศทางไปอย่างไม่ได้ตั้งใจ ฉันพบผู้คนมากมายที่พร้อมจะเปิดบ้าน เปิดร้านโรตีให้ฉันเข้าไปคุย เข้าไปถ่ายรูป ถึงแม้เราจะคุยกันรู้เรื่องบ้างไม่รู้เรื่องบ้าง ถึงแม้เขาจะคิดว่าเราเป็นคนจีนบ้าง เราก็พยายามอธิบายให้เขารู้เรื่องจนได้ว่าเราเป็นคนไทย และครอบครัวของคุณลุงก็น่ารักมากที่เปิดบ้านให้ฉันเข้าไป และขอถ่ายรูปเขาเป็นที่ระลึก แต่จะบอกว่าทุกครั้งที่ฉันหันกล้องไปถ่ายรูปนั้น ไม่มีครั้งไหนที่จะไม่โดนด่าเลยก็คงจะไม่จริง มันก็มีบ้าง แต่ส่วนใหญ่แล้วกล้องนี่แหละเป็นอุปกรณ์ช่วยสื่อความหมายให้ฉันได้อย่างดี

Baltit Fort

Baltit Fort

น้ำใจคนปากีสถาน

ฉันได้พบเรื่องราวประหลาดใจมากมายในการเดินทางครั้งนี้ ทั้งร้านขายไก่ที่ตัดหัวลอกหนังมันสดๆ ในหุบเขาลึกใกล้จีน เบียร์ผิดกฎหมาย กับเจ้าของโรงแรมพูดน้อย เด็กน้อยที่ตะโกนถามฉันว่า "You Eat?" ก่อนจะโยนแอปเปิ้ลจากต้นในบ้านเธอมาให้กิน หรือกลุ่มชายหนุ่มที่หยุดรถแทรกเตอร์แล้วดึงฉันขึ้นรถ เพราะเห็นว่าสภาพยายนี่ไม่น่าจะเดินไหวแล้ว เรื่องราวที่เกิดขึ้นมีมากมายเกินกว่าจะบรรยายในหน้ากระดาษได้หมด     

ฉันบอกได้แต่เพียงว่า จุดมุ่งหมายในการเดินทางของฉันในครั้งนี้อาจเริ่มจากการขอให้ได้ไป ขอให้ได้พบ แต่มันกลับจบลงที่การค้นพบทั้งมิตรภาพและความรู้สึกอัศจรรย์ ฉันหันไปมองคุณครูสังคมและเพื่อนใหม่ร่วมชะตากรรมแล้วขอบคุณพวกเขาอยู่ในใจเงียบๆ

เคล็ดลับการเดินทาง

  • หาเพื่อนที่เข้าขากัน และ ชอบนั่งรถ เพราะจะต้องนั่งรถด้วยกันนานมากกกกกกกกกก

  • หมอน เอาไปนอนบนรถค่ะ

  • สำหรับคนที่กินยาก ติดแม๊กกี้ไปกินกับไข่เจียวของเค้า และNutellaไว้ทาโรตีกินแก้เบื่อ

  • อย่าลืมยาแก้ความสูง เพราะเราไต่ความสูงขึ้นทุกวัน

  • แนะนำให้แลกเงินรูปีไปเลย เพราะถึงแม้ว่าจะต้องจ่ายทัวร์ไปก่อนแล้วการซื้อน้ำก็ไม่ได้include ร้านแลกเงินหายากมาก แต่ถ้าไว้ใจตู้Atmไปกดเอาก็ได้ เรทไม่แพง

  • ปากีสถานเป็นประเทศที่ต้องไปกับทัวร์นะไม่งั้นขอวีซ่าไม่ผ่าน เพราะฉนั้นใช้เวลาหาทัวร์ที่ถูกใจเราให้นานหน่อย เพราะเราต้องชอบเค้า ไม่งั้นเราจะไม่เอนจอยและอาจจะกลายเป็นทัวร์ชะโงกได้

 

ตีพิมพ์ครั้งแรกในนิตยสาร GQ ฉบับเดือนมกราคม ปี2560